1. Thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn là gì?

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng.

Căn cứ theo khoản 2 Điều 116 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về mức cấp dưỡng như sau:

“2. Khi có lý do chính đáng, mức cấp dưỡng có thể thay đổi. Việc thay đổi mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết."

Theo quy định trên, mức cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn có thể được thay đổi khi có lý do chính đáng. Thực tế, trong quá trình thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, khi có sự thay đổi về hoàn cảnh kinh tế của người cấp dưỡng hoặc nhu cầu sinh hoạt, học tập, chữa bệnh của con tăng lên hoặc giảm xuống thì các bên có quyền thỏa thuận điều chỉnh mức cấp dưỡng. Trường hợp không thỏa thuận được thì có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.

Việc thay đổi mức cấp dưỡng có thể theo hướng:

• Tăng mức cấp dưỡng;
• Giảm mức cấp dưỡng;
• Thay đổi phương thức cấp dưỡng…;

Trong trường hợp các bên không đạt được sự thống nhất về việc tăng, giảm hoặc thay đổi phương thức cấp dưỡng thì việc thay đổi mức cấp dưỡng chỉ được thực hiện thông qua thủ tục khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền

2. Các trường hợp khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn.

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014mức cấp dưỡng cho con có thể được thay đổi. Việc thay đổi mức cấp dưỡng trước hết được ưu tiên thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa cha, mẹ. Trường hợp các bên không thỏa thuận được về việc điều chỉnh mức cấp dưỡng thì một trong các bên hoặc người có quyền, lợi ích liên quan có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án xem xét, quyết định việc thay đổi mức cấp dưỡng theo quy định của pháp luật.

Để yêu cầu khởi kiện được Tòa án xem xét chấp nhận, người khởi kiện cần chứng minh có sự thay đổi khách quan về nhu cầu của người được cấp dưỡng hoặc về khả năng thực hiện nghĩa vụ của người cấp dưỡng. Một số trường hợp thường gặp gồm:

Việc tăng mức cấp dưỡng có thể được xem xét khi:

• Nhu cầu sinh hoạt, học tập, chăm sóc sức khỏe của con tăng lên so với thời điểm xác định mức cấp dưỡng trước đây;
• Con phát sinh các khoản chi phí cần thiết như học phí, chi phí điều trị bệnh hoặc các nhu cầu thiết yếu khác;
• Mức cấp dưỡng hiện tại không còn đáp ứng được nhu cầu thiết yếu của con;
• Người có nghĩa vụ cấp dưỡng có điều kiện kinh tế hoặc thu nhập tăng lên đáng kể so với trước đây.

Việc giảm mức cấp dưỡng có thể được xem xét khi:

• Người có nghĩa vụ cấp dưỡng bị mất việc làm hoặc giảm sút nguồn thu nhập một cách đáng kể;
• Gặp khó khăn đặc biệt về kinh tế dẫn đến không còn khả năng thực hiện mức cấp dưỡng đã thỏa thuận hoặc được Tòa án quyết định trước đó;
• Mắc bệnh nặng, mất khả năng lao động hoặc gặp sự kiện bất khả kháng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cấp dưỡng;
• Có những thay đổi khách quan khác làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.

Như vậy, việc thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn phải dựa trên sự thay đổi thực tế về nhu cầu của người được cấp dưỡng hoặc khả năng thực hiện nghĩa vụ của người cấp dưỡng, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của con theo quy định của pháp luật.

3. Thủ tục khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn?

Trường hợp cha, mẹ không thể thỏa thuận được việc thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn thì một trong các bên có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. Thủ tục khởi kiện được thực hiện theo trình tự sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn kèm theo các tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ tăng hoặc giảm mức cấp dưỡng.

Bước 2: Nộp hồ sơ thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn tại Tòa án Khu vực nơi vợ hoặc chồng cư trú

Vợ, chồng có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại Tòa án hoặc gửi qua đường bưu điện.

Bước 3: Nhận thông báo nộp tạm ứng phí

Sau khi nhận được đầy đủ hồ sơ, Chánh án Tòa án sẽ phân công Thẩm phán để giải quyết yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng. Nếu hồ sơ đủ điều kiện, Thẩm phán sẽ ra thông báo về nộp tạm ứng án phí.

Bước 4: Nộp tiền tạm ứng án phí theo thông báo của Tòa

Dựa theo thông báo của Tòa, Người có yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng tiến hành nộp tiền tạm ứng lệ phí tại Phòng thi hành án dân sự và nộp lại biên lai thu tiền cho Tòa án.

Bước 5: Tòa án chuẩn bị xét đơn yêu cầu và mở phiên họp công khai để giải quyết việc yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn.

Bước 6: Tòa án ra Quyết định hoặc ban hành Bản án.

Trường hợp hòa giải thành hoặc hai bên thoả thuận được mức cấp dưỡng, Tòa án ra Quyết định công nhận sự thoả thuận của các đương sự.

Trường hợp hòa giải không thành, vợ chồng không thoả thuận được, Toà án tiến hành giải quyết vụ án theo quy định; căn cứ vào chứng cứ và kết quả giải quyết vụ án, Tòa án sẽ ban hành Bản án về việc chấp nhận hoặc không chấp nhận yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng.

4. Nộp hồ sơ khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn ở đâu?

Khi các bên không thỏa thuận được việc thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn, người có yêu cầu có quyền khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết theo quy định của pháp luật.

Căn cứ theo khoản 5 Điều 28 và điểm a khoản 1 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định:

"Điều 28. Những tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án

5. Tranh chấp về cấp dưỡng.

Điều 35. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện

1. Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp sau đây:

a) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 26 và Điều 28 của Bộ luật này, trừ tranh chấp quy định tại khoản 7 Điều 26 của Bộ luật này;”

Theo quy định thì các tranh chấp về cấp dưỡng thuộc thẩm quyền của Toà án nhân dân cấp huyện. Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025, theo Nghị quyết 01/2025/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, các vụ việc hôn nhân và gia đình như ly hôn sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực. Vì vậy, hiện nay khi thực hiện khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con chung sẽ nộp hồ sơ tại TAND khu vực có thẩm quyền thay vì TAND cấp huyện như trước đây.

5. Thời gian khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn là bao lâu?

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm đối với tranh chấp hôn nhân và gia đình thông thường là 04 tháng kể từ ngày thụ lý vụ án và có thể được gia hạn trong trường hợp cần thiết.

Trên thực tế, thời gian giải quyết yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn thường kéo dài từ 04 đến 06 tháng hoặc lâu hơn tùy thuộc vào tính chất vụ việc, việc thu thập chứng cứ và quá trình tố tụng tại Tòa án

6. Án phí khi khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn là bao nhiêu?

Theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, án phí, lệ phí thuộc lĩnh vực hôn nhân gia đình được chia thành có giá ngạch và không có giá ngạch. Với yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn, án phí được quy định là 300.000 đồng.

7. Hồ sơ khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn gồm những gì?

Hồ sơ yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn bao gồm những giấy tờ sau:

• Đơn khởi kiện về việc thay đổi mức cấp dưỡng;
• Bản án hoặc Quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật;
• CCCD/Hộ chiếu của người khởi kiện;
• Giấy khai sinh của con;
• Tài liệu chứng minh thu nhập của các bên;
• Tài liệu chứng minh nhu cầu thực tế của con;
• Các tài liệu, chứng cứ khác có liên quan.

8. Mẫu đơn khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn.

9. Luật sư hỗ trợ thủ tục khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng cho con sau khi ly hôn.

Việc chứng minh căn cứ tăng hoặc giảm mức cấp dưỡng trên thực tế không phải lúc nào cũng đơn giản. Trong nhiều trường hợp, người yêu cầu gặp khó khăn trong việc thu thập chứng cứ về thu nhập, điều kiện kinh tế hoặc nhu cầu thực tế của con.

Với kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, luật sư có thể hỗ trợ:

• Đánh giá căn cứ pháp lý của vụ việc;
• Soạn thảo đơn khởi kiện;
• Thu thập và hoàn thiện chứng cứ;
• Đại diện làm việc với các cơ quan có thẩm quyền;
• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng tại Tòa án.

Việc có luật sư đồng hành sẽ giúp quá trình giải quyết vụ việc được thực hiện đúng quy định pháp luật, tiết kiệm thời gian và nâng cao khả năng bảo vệ quyền lợi của con cũng như của cha, mẹ.