1. Đầu tư theo hình thức thành lập tổ chức kinh tế là gì?

Đầu tư theo hình thức thành lập tổ chức kinh tế là việc nhà đầu tư thành lập doanh nghiệp hoặc tổ chức kinh tế tại Việt Nam để thực hiện hoạt động đầu tư, kinh doanh. Tổ chức kinh tế này có thể là công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân hoặc loại hình tổ chức khác theo quy định pháp luật.

Theo Luật Đầu tư 2025, các hình thức đầu tư bao gồm: đầu tư thành lập tổ chức kinh tế; góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp; thực hiện dự án đầu tư; đầu tư theo hợp đồng BCC và các hình thức đầu tư khác theo quy định của Chính phủ. Có thể hiểu đơn giản, tổ chức kinh tế được thành lập chính là “công ty dự án” hoặc “pháp nhân thực hiện dự án”. Thông qua tổ chức này, nhà đầu tư có thể ký hợp đồng, tuyển dụng lao động, thuê địa điểm, mở tài khoản ngân hàng, thực hiện nghĩa vụ thuế và chịu trách nhiệm pháp lý trong quá trình kinh doanh.

2. Khi nào nhà đầu tư nước ngoài phải xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư?

Không phải mọi trường hợp thành lập tổ chức kinh tế đều phải xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Đối với nhà đầu tư trong nước, thủ tục thường được thực hiện theo pháp luật doanh nghiệp hoặc pháp luật chuyên ngành tương ứng.

Đối với nhà đầu tư nước ngoài, Luật Đầu tư 2025 có điểm đáng chú ý: nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế để thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhưng khi thành lập tổ chức kinh tế vẫn phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài và dự án của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc trường hợp pháp luật quy định vẫn phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi triển khai dự án. Luật Đầu tư 2025 quy định dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài và dự án của tổ chức kinh tế thuộc trường hợp có yếu tố chi phối bởi nhà đầu tư nước ngoài là các dự án phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Vì vậy, trước khi thành lập công ty, nhà đầu tư nước ngoài cần được kiểm tra ít nhất ba vấn đề: ngành nghề kinh doanh có bị hạn chế tiếp cận thị trường không; tỷ lệ sở hữu vốn nước ngoài có bị giới hạn không; và dự án có thuộc diện phải xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư không.

3. Vì sao cần luật sư tư vấn trước khi thành lập tổ chức kinh tế?

Việc thành lập công ty có thể nhìn giống một thủ tục hành chính, nhưng trong hoạt động đầu tư, đây là bước đặt nền móng cho toàn bộ dự án. Nếu lựa chọn sai loại hình doanh nghiệp, đăng ký vốn điều lệ không phù hợp, phân chia quyền quản lý không rõ ràng hoặc bỏ sót điều kiện đầu tư, nhà đầu tư có thể gặp rủi ro lớn trong quá trình vận hành.

Luật sư không chỉ hỗ trợ soạn hồ sơ, mà còn giúp nhà đầu tư trả lời các câu hỏi quan trọng như: nên thành lập công ty TNHH hay công ty cổ phần; vốn điều lệ bao nhiêu là phù hợp; tỷ lệ góp vốn nên phân chia thế nào; ai nên là người đại diện theo pháp luật; ngành nghề kinh doanh có điều kiện hay không; có cần xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư không; và điều lệ công ty cần thiết kế ra sao để tránh bế tắc nội bộ.

Một cấu trúc đầu tư được tư vấn tốt ngay từ đầu sẽ giúp nhà đầu tư hạn chế tranh chấp, thuận lợi hơn khi gọi vốn, chuyển nhượng vốn, mở rộng dự án hoặc xử lý các vấn đề phát sinh với cơ quan nhà nước.

4. Luật sư tư vấn những nội dung gì?

Khi tư vấn đầu tư theo hình thức thành lập tổ chức kinh tế, luật sư thường hỗ trợ các nhóm công việc sau:

Thứ nhất, tư vấn điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Nội dung này bao gồm kiểm tra ngành nghề đầu tư, tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ, hình thức đầu tư, phạm vi hoạt động, năng lực nhà đầu tư và điều kiện về đối tác Việt Nam nếu pháp luật hoặc điều ước quốc tế có quy định.

Thứ hai, tư vấn lựa chọn loại hình doanh nghiệp. Theo Luật Doanh nghiệp, các loại hình doanh nghiệp bao gồm công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Mỗi loại hình có cơ chế quản trị, trách nhiệm tài sản, khả năng huy động vốn và cách chuyển nhượng vốn khác nhau.

Thứ ba, tư vấn vốn điều lệ và cấu trúc vốn. Luật sư cần đánh giá quy mô dự án, khả năng góp vốn, nhu cầu vay vốn, tiến độ triển khai và tỷ lệ kiểm soát giữa các nhà đầu tư để đề xuất mức vốn phù hợp.

Thứ tư, tư vấn cơ cấu quản lý công ty. Nội dung này bao gồm Hội đồng thành viên, Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Chủ tịch công ty, Giám đốc/Tổng giám đốc, Ban kiểm soát hoặc Ủy ban kiểm toán tùy theo loại hình doanh nghiệp.

Thứ năm, tư vấn người đại diện theo pháp luật. Đây là người đại diện doanh nghiệp trong giao dịch, tố tụng, trọng tài và các quan hệ pháp lý khác. Nếu doanh nghiệp có nhiều người đại diện theo pháp luật, điều lệ cần quy định rõ chức danh, phạm vi quyền hạn và trách nhiệm của từng người.

Thứ sáu, tư vấn điều lệ công ty, thỏa thuận cổ đông, thỏa thuận thành viên hoặc hợp đồng liên doanh. Đây là nhóm tài liệu rất quan trọng trong các dự án có nhiều nhà đầu tư cùng góp vốn.

5. Hồ sơ thành lập tổ chức kinh tế gồm những gì?

Hồ sơ thành lập tổ chức kinh tế phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp, tư cách nhà đầu tư và việc có yếu tố nước ngoài hay không. Thông thường, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp bao gồm giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, điều lệ công ty, danh sách thành viên hoặc cổ đông sáng lập nếu có, giấy tờ pháp lý của cá nhân hoặc tổ chức góp vốn, văn bản cử người đại diện theo ủy quyền và các tài liệu khác theo từng trường hợp.

Đối với trường hợp phải xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhà đầu tư cần chuẩn bị hồ sơ dự án đầu tư theo quy định của pháp luật đầu tư. Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định nhà đầu tư nộp 01 bộ hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho cơ quan đăng ký đầu tư; trường hợp nộp trực tuyến, hồ sơ điện tử có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ giấy nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

Đối với tài liệu của nhà đầu tư nước ngoài, luật sư cần kiểm tra yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật, chứng thực bản dịch và hình thức tài liệu trước khi nộp hồ sơ. Đây là khâu dễ phát sinh yêu cầu sửa đổi, bổ sung nếu nhà đầu tư chuẩn bị không đúng ngay từ đầu.

6. Quy trình luật sư hỗ trợ nhà đầu tư

Quy trình luật sư hỗ trợ nhà đầu tư thường gồm 05 bước:

Bước 1: Tiếp nhận thông tin dự án.

Luật sư thu thập thông tin về nhà đầu tư, quốc tịch, ngành nghề kinh doanh, địa điểm dự kiến, vốn đầu tư, tỷ lệ góp vốn, nhu cầu sử dụng đất và kế hoạch vận hành.

Bước 2: Rà soát điều kiện đầu tư.

Luật sư kiểm tra ngành nghề kinh doanh, điều kiện tiếp cận thị trường, tỷ lệ sở hữu vốn nước ngoài, điều kiện chuyên ngành và khả năng phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Bước 3: Tư vấn cấu trúc pháp lý.

Luật sư tư vấn loại hình doanh nghiệp, vốn điều lệ, tỷ lệ góp vốn, cơ cấu quản lý, người đại diện theo pháp luật, cơ chế biểu quyết và phương án xử lý bế tắc.

Bước 4: Soạn và nộp hồ sơ.

Luật sư chuẩn bị hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, hồ sơ đầu tư, điều lệ công ty, văn bản ủy quyền, tài liệu giải trình và đại diện nhà đầu tư làm việc với cơ quan có thẩm quyền.

Bước 5: Hỗ trợ sau thành lập.

Sau khi công ty được thành lập, luật sư tiếp tục hỗ trợ các thủ tục về thuế, tài khoản ngân hàng, góp vốn, đăng ký giấy phép con, hợp đồng lao động, hợp đồng thuê địa điểm và các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình vận hành.

7. Rủi ro thường gặp khi tự thực hiện thủ tục

Nhà đầu tư tự thực hiện thủ tục có thể gặp các rủi ro sau:

Một là, lựa chọn sai loại hình doanh nghiệp, dẫn đến khó khăn trong quản trị hoặc chuyển nhượng vốn.

Hai là, đăng ký vốn điều lệ không phù hợp với quy mô dự án hoặc khả năng góp vốn thực tế.

Ba là, không kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, khiến hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi hoặc không được chấp thuận.

Bốn là, điều lệ công ty sơ sài, không có cơ chế bảo vệ nhà đầu tư thiểu số, không có cơ chế xử lý bế tắc hoặc thoái vốn.

Năm là, bổ nhiệm người đại diện theo pháp luật không phù hợp, đặc biệt trong trường hợp người đại diện không thường xuyên cư trú tại Việt Nam.

Sáu là, không chuẩn bị đúng hình thức tài liệu nước ngoài như hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật, chứng thực, dẫn đến kéo dài thời gian xử lý hồ sơ.

8. Dịch vụ luật sư tư vấn đầu tư của Văn phòng Luật sư Phong & Partners

Văn phòng Luật sư Phong & Partners cung cấp dịch vụ luật sư tư vấn đầu tư theo hình thức thành lập tổ chức kinh tế cho nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Phạm vi dịch vụ bao gồm:

+ Tư vấn điều kiện đầu tư, điều kiện tiếp cận thị trường;

+ Tư vấn lựa chọn loại hình doanh nghiệp;

+ Tư vấn vốn điều lệ, tỷ lệ góp vốn, cơ cấu quản lý;

+ Soạn thảo điều lệ công ty, thỏa thuận cổ đông, thỏa thuận thành viên;

+ Chuẩn bị hồ sơ đăng ký doanh nghiệp;

+ Chuẩn bị hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nếu thuộc trường hợp phải thực hiện;

+ Đại diện nhà đầu tư nộp hồ sơ và làm việc với cơ quan có thẩm quyền;

+ Tư vấn pháp lý sau thành lập doanh nghiệp.

Với kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư, doanh nghiệp và pháp lý dự án, Văn phòng Luật sư Phong & Partners hỗ trợ nhà đầu tư xây dựng cấu trúc đầu tư phù hợp, hạn chế rủi ro và bảo đảm quá trình thành lập tổ chức kinh tế được thực hiện đúng quy định pháp luật.

9. Câu hỏi thường gặp

Nhà đầu tư nước ngoài có bắt buộc phải xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập công ty không? Theo Luật Đầu tư 2025, nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhưng vẫn phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường khi thành lập tổ chức kinh tế. Tuy nhiên, dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài thuộc trường hợp phải cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư thì vẫn phải thực hiện thủ tục này trước khi triển khai dự án.

Thành lập công ty TNHH hay công ty cổ phần thì phù hợp hơn? Nếu nhà đầu tư muốn quản lý đơn giản, số lượng thành viên ít và kiểm soát chặt việc chuyển nhượng vốn, công ty TNHH thường phù hợp hơn. Nếu nhà đầu tư có kế hoạch gọi vốn, phát hành cổ phần, mở rộng quy mô hoặc thu hút nhiều cổ đông, công ty cổ phần có thể là lựa chọn phù hợp hơn.

Vốn điều lệ có bắt buộc phải bằng tổng vốn đầu tư không?

Không nhất thiết. Trong dự án đầu tư, cần phân biệt vốn điều lệ, vốn góp thực hiện dự án, vốn vay và tổng vốn đầu tư. Luật sư sẽ tư vấn mức vốn phù hợp với quy mô dự án, ngành nghề kinh doanh và khả năng góp vốn của nhà đầu tư.

Một công ty có thể có nhiều người đại diện theo pháp luật không? Công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật. Trường hợp có nhiều người đại diện theo pháp luật, điều lệ công ty cần quy định rõ chức danh, quyền hạn và trách nhiệm của từng người.

Tự nộp hồ sơ thành lập công ty có được không? Nhà đầu tư có thể tự thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, đối với dự án có yếu tố nước ngoài, ngành nghề kinh doanh có điều kiện, có nhiều nhà đầu tư cùng góp vốn hoặc có nhu cầu sử dụng đất, việc có luật sư tư vấn từ đầu sẽ giúp hạn chế sai sót và rủi ro pháp lý.