1. Định nghĩa hoạt động thương mại điện tử và phân loại các nền tảng thương mại điện tử

Theo Điều 3 Luật Thương mại điện tử 2025, hoạt động thương mại điện tử được định nghĩa là hoạt động thương mại được tiến hành một phần hoặc toàn bộ trên môi trường điện tử như: mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin. (khoản 1 Điều 3 Luật giao dịch điện tử 2023)

Để làm rõ, luật cũng quy định và giải thích khái niệm của các loại nền tảng thương mại điện tử cụ thể. Đây là nền tảng số được thiết lập nhằm thực hiện hoạt động thương mại điện tử, bao gồm các loại hình cụ thể sau:

• Nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp: Là nền tảng thương mại điện tử do tổ chức, cá nhân thiết lập để trực tiếp bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ. (Khoản 3 Điều 3)
• Nền tảng thương mại điện tử trung gian: Là nền tảng thương mại điện tử cho phép tổ chức, cá nhân khác đăng ký tài khoản để thực hiện hoạt động giới thiệu, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên chính nền tảng đó. (Khoản 4 Điều 3)
• Mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử: Là mạng xã hội có tích hợp ít nhất một trong các chức năng liên lạc trực tuyến, đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng để hỗ trợ giao kết hợp đồng và thực hiện hoạt động thương mại điện tử. (Khoản 5 Điều 3)
• Nền tảng thương mại điện tử tích hợp: Là nền tảng thương mại điện tử cho phép tích hợp các nền tảng thương mại điện tử khác trên chính nền tảng đó, không bao gồm nền tảng chỉ cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử, liên lạc trực tuyến cho chính nền tảng thương mại điện tử tích hợp. (Khoản 6 Điều 3)

Việc Luật Thương mại điện tử 2025 quy định làm rõ các khái niệm liên quan, đặc biệt là phân loại cụ thể các nền tảng thương mại điện tử, cho thấy bước tiến đáng kể trong việc hoàn thiện khung pháp lý phù hợp với thực tiễn phát triển của nền kinh tế số. Các quy định này không chỉ giúp cơ quan quản lý xác định rõ phạm vi điều chỉnh và trách nhiệm của từng loại hình nền tảng, mà còn tạo sự minh bạch, thống nhất trong cách hiểu và áp dụng pháp luật. Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh trên môi trường điện tử nhận diện đúng mô hình hoạt động của mình, từ đó chủ động tuân thủ quy định, hạn chế rủi ro pháp lý và tận dụng hiệu quả các cơ hội trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng phát triển mạnh mẽ.

2. Định danh (xác thực điện tử danh tính) cá nhân trước khi tham gia hoạt động thương mại điện tử

Xác thực điện tử danh tính trước khi hoạt động là một trong những điểm cần lưu ý của Luật Thương mại điện tử 2025, thể hiện rõ xu hướng tăng cường quản lý đối với các hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Theo đó, kể từ ngày 01/7/2026, các chủ thể sau đây phải hoàn tất việc xác thực danh tính cá nhân trước khi thực hiện hoạt động thương mại điện tử:

• Người bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử. (Điều 21)
• Người livestream bán hàng: Là người trực tiếp xuất hiện trên nền tảng thương mại điện tử để thực hiện livestream bán hàng. (Điều 22, 24)
• Người tiếp thị liên kết: Là người giới thiệu hàng hóa, dịch vụ trên nền tảng số thông qua đường dẫn truy cập, mã giới thiệu hoặc phương thức tương tự do tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết trong thương mại điện tử tạo ra. (Điều 25, 26)

 Việc xác thực điện tử danh tính theo quy định của Luật Thương mại điện tử và pháp luật về định danh và xác thực điện tử. Trường hợp cá nhân là người nước ngoài thì xác thực danh tính thông qua các giấy tờ hợp pháp.

Thông qua cơ chế xác thực danh tính này, cơ quan quản lý có thể dễ dàng truy vết, kiểm soát và xử lý các hành vi vi phạm, đặc biệt trong bối cảnh các hoạt động như livestream bán hàng hay tiếp thị liên kết ngày càng phát triển nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Từ đó, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các chủ thể tham gia thương mại điện tử, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hạn chế các hành vi gian lận, lừa đảo trên môi trường số. Đây cũng là bước đi quan trọng trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh thương mại điện tử an toàn, lành mạnh và công bằng, phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại trong nền kinh tế số.

3. Tăng cường quản lý đối với nền tảng thương mại điện tử nước ngoài có hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam

Nền tảng thương mại điện tử có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam là nền tảng thương mại điện tử nước ngoài có chủ quản là tổ chức nước ngoài hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật nước ngoài và đáp ứng một trong các tiêu chí sau đây:

• Có cơ chế cho phép lựa chọn ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt;
• Sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn”;
• Đạt ngưỡng giao dịch với người mua tại Việt Nam, không bao gồm nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp không có chức năng đặt hàng trực tuyến.

Ngoài ra, so với các nền tảng thương mại điện tử trong nước, Luật Thương mại điện tử còn ràng buộc thêm đối với nền tảng thương mại điện tử có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam như sau:

• Đối với nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp nước ngoài có chức năng đặt hàng trực tuyến: Chủ quản phải chỉ định một pháp nhân tại Việt Nam theo ủy quyền trước khi nền tảng có lựa chọn ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt hoặc sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" hoặc sau khi đạt ngưỡng giao dịch với người mua tại Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
• Đối với nền tảng thương mại điện tử trung gian không có chức năng đặt hàng trực tuyến, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử không có chức năng đặt hàng trực tuyến: Chủ quản phải chỉ định đại diện theo ủy quyền tại Việt Nam trước khi nền tảng có lựa chọn ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt hoặc sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" và đáp ứng điều kiện về quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử.
• Đối với nền tảng thương mại điện tử trung gian có chức năng đặt hàng trực tuyến, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến, nền tảng thương mại điện tử tích hợp: Chủ quản phải thành lập pháp nhân tại Việt Nam trước khi nền tảng có lựa chọn ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt hoặc sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam ".vn" hoặc sau khi đạt ngưỡng giao dịch với người mua tại Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có cam kết về việc không được yêu cầu thành lập pháp nhân, chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian có chức năng đặt hàng trực tuyến, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến, nền tảng thương mại điện tử tích hợp thực hiện các quy định sau đây:

• Chỉ định một pháp nhân tại Việt Nam theo ủy quyền;
• Thực hiện ký quỹ tại ngân hàng thương mại tại Việt Nam hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam để thực hiện bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng và thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước;
• Đáp ứng các điều kiện về quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử.

Các quy định này giúp hạn chế tình trạng “kinh doanh xuyên biên giới nhưng né tránh trách nhiệm”, đồng thời thiết lập một sân chơi công bằng hơn giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài trong lĩnh vực thương mại điện tử.

4. Xử phạt đối với hành vi vi phạm pháp luật về thương mại điện tử

Về chế tài đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thương mại điện tử mà có hành vi vi phạm quy định của Luật Thương mại điện tử thì tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm mà bị xử lý theo các hình thức sau đây:

• Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính;
• Chặn truy cập, tạm ngừng chức năng giao dịch của nền tảng thương mại điện tử; gỡ bỏ nội dung, tạm ngừng, chấm dứt tài khoản vi phạm trên nền tảng thương mại điện tử; rút khỏi danh sách đã công bố về nền tảng thương mại điện tử đã được xác nhận thông báo, đăng ký; rút khỏi danh sách đã công bố về tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử trong thương mại đã được cấp phép;
• Buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, khôi phục quyền lợi của các bên liên quan;
• Bồi thường trong trường hợp gây thiệt hại cho các bên tham gia thương mại điện tử theo quy định của pháp luật;
• Trường hợp hoạt động thương mại điện tử có dấu hiệu của tội phạm thì bị xem xét xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.

Luật Thương mại điện tử là một trong những đạo luật quan trọng mới được ban hành, được dự kiến là sẽ có tác động mạnh mẽ đến bối cảnh kinh doanh trong thời đại công nghệ số hiện nay. Trên đây là 04 điểm quan trọng mà các tổ chức, cá nhân cần đặc biệt lưu ý khi tham gia hoạt động thương mại điện tử (có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026). Việc nắm rõ và tuân thủ các quy định này không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn tạo nền tảng để hoạt động kinh doanh phát triển bền vững, phù hợp với xu hướng quản lý ngày càng chặt chẽ trong lĩnh vực thương mại điện tử.

Phong & Partners cung cấp dịch vụ tư vấn toàn diện trong lĩnh vực thương mại điện tử, nhằm hỗ trợ khách hàng đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, hạn chế rủi ro và tối ưu hiệu quả kinh doanh. Nếu bạn đang có ý định tham gia hoạt động thương mại điện tử nhưng còn băn khoăn về các quy định pháp lý liên quan, đừng ngần ngại liên hệ với Phong & Partners qua số điện thoại: 02363.822.678 hoặc hotline: 0905.503.678 để được hỗ trợ kịp thời và chính xác.
Tìm hiểu thêm về các dịch vụ pháp lý của Phong & Partners tại: www.phong-partners.com